Interview AD / Tubantia

Gepubliceerd op 13 april 2019 om 08:21

Mental coach over zijn boek: ‘Als mijn zoon dit had gelezen, had hij geen zelfmoord gepleegd’

Mental coach Ben Middelkamp schreef over de zelfmoord van zijn zoon Koen. Intussen werkte hij door als mental coach.

"Ik dacht: fuck man. Je kon niet eens je eigen zoon coachen.’’

Nog geen drie maanden na de dood van zijn zoon stond Middelkamp al met het verhaal van Koen (31) in de krant. "We hebben daarna zelfs op het podium gestaan, voor 230 mensen. Erover verteld, met mijn vrouw Ria, dochter Jorien en zoon Ido. Ik sprak kort daarna een vrouw die Koen ook heeft gekend. Ze zei: ‘Dat kan niet wat jullie doen.’ Maar juist erover praten is enorm belangrijk. In gesprekken die ik voor mijn werk heb vertel ik over dingen die ik zelf meemaak. Ook dit. Sommige mensen wisten het niet en begonnen zo te huilen. Dat deed mij enorm veel. Ik had ook mensen die hier voor de deur stonden en toch maar doorreden. Niet binnen durfden te komen.”

Taboe

"Zelfdoding is een enorm taboe. Waarom praten we er niet over?”, zegt Middelkamp. "Na kanker en hart- en vaatziekten is zelfdoding de belangrijkste doodsoorzaak. Meer dan verkeersongelukken. Heb je er wel eens een gesprek over gehad met iemand? En durfde je te zeggen: ‘Heb je wel eens gedacht aan zelfdoding?’ Ik heb het er met mijn zoon wel eens over gehad. Maar je eigen kind durft zich minder aan jou bloot te geven dan aan een ander.”

56 dagen na de dood van zijn zoon was de eerste dag dat Middelkamp niet hoefde te huilen. "En op dag 58 wist ik dat er een boek moest komen. Ik schreef toen al elke dag een stukje. Het boek is volledig een familieproductie. Mijn dochter is grafisch opgeleid, mijn zoon heeft er veel aan bijgedragen en mijn vrouw natuurlijk constant. We hebben enorm de diepte opgezocht. Ik ben een publiek iemand. Hoe kan ik deze gebeurtenis achterlaten en er niet over praten? Ik ben mental coach!”

 

De enige waarheid

En nu is er Hey Pa... Eén van de boodschappen in het boek is: praat erover. Middelkamp: "Je bent het waard om te leven. Weet je hoe groot de kans is dat je hier überhaupt zit?”

Op een blaadje papier heeft hij een tijdlijn getekend. Van zaadcel naar conceptie, celdeling, geboorte en levensjaren tot het nu. "1 op 200 triljoen”, zegt Middelkamp. "Dat is ooit berekend. Dat je hier gekomen bent en van alles hebt meegemaakt betekent dat je een unieke persoonlijkheid bent. Dat je heel veel unieke talenten hebt en dat je een persoon bent die er zijn mag. Dat is de enige waarheid. Alles wat een andere persoon over jou zegt klopt niet. Dat is niet de waarheid.”

 

Balans

Het is een verabsoluteerde versie van de Gewoon Doen-methode van Middelkamp. Die gaat uit van een balans tussen de vermogende, positieve signalen die iemand gedurende zijn leven krijgt en de onvermogende, negatieve signalen. Wederom tekent Middelkamp op een vel papier.

Nu drie lijnen: het midden, daarboven wat hij de vermogende lijn noemt en eronder de onvermogende lijn. "Waar het om gaat is, dat je in het centrum moet proberen te blijven. Maar we worden nagenoeg altijd de negatieve kant opgetrokken. En als jij in je werk negatieve zaken gaat stapelen, dan heb je kans dat je ze in je gezinssituatie gaat stapelen, in je relatie en in je gezondheid.” Zijn potlood gaat naar de onderste lijn op het papier. "Dan kom je hier terecht.” Uiteindelijk de lijn van Koen. 

 

Stoffige autoruit

Middelkamp: "In het jaar na de dood van Koen vond ik sporten niets meer aan, in gesprekken voeren had ik geen zin meer. De motivatie was weg. Op vakantie op Fuerteventura vonden mijn vrouw en ik er ook geen zak aan. Alleen maar janken en doen. Tot ik op het raam van een geparkeerde auto deze tekst zag.”

Hij wijst naar een foto achter hem, met daarop een stoffige autoruit waarop een passant met zijn vinger een zin heeft geschreven: ‘You are the result of your thoughts’. Je bent het product van je gedachten. "Ik dacht: verdomme, dit is het”, zegt Middelkamp. Al is dat waar zijn hele praktijk voor mental coaching feitelijk op gebaseerd is, de tekst is op dat moment toch een soort openbaring voor hem. Hij beseft dat hij zijn eigen methode moet gaan toepassen op zijn eigen dramatische situatie.

 

Eigen mental coach

"Mijn vrouw zei het ook al”, erkent Middelkamp. "Toen ik helemaal stuk zat, huilend op de grond lag, zei ze: ‘Ben, nu moet je je eigen mental coach gaan zoeken.’ En dat heb ik gedaan. Je hebt Ben1 en Ben2. Ben1 ben ik, Ben2 is mijn onderbewustzijn. Op Fuerteventura kwam het besef dat ik Koen moet integreren in mijzelf, in mijn lichaam. Dat ik hem moet oproepen, vragen moet stellen. Hem zien en het gesprek aangaan. En je krijgt antwoord. Ja, dat antwoord komt uit jezelf. Natuurlijk.”

 

Niet vinden

Maar niet alle vragen worden door Koen beantwoord. Zoals: ‘Waarom?’ Middelkamp: "Koen heeft een brief achtergelaten, maar daar staat heel weinig in. ‘Ik hou van jullie’, ‘Me against the world’, dat soort dingen. Niet veel. Mijn dochter heeft alles nageplozen: telefoons, laptops, computers. Ja, we hebben echt gezocht naar antwoorden. Maar je vindt ze niet. Er is maar één jongen die het weet. En dat is hij. Elke keer denk je nog: er komt per post nog een brief achteraan. Maar het idee dat je ooit het antwoord krijgt moet je loslaten.”

Schuldgevoelens

In eerste instantie zijn er schuldgevoelens. "Dan ben je bezig met je werk als mental coach en denk je: fuck man, moet jij dat doen? Je kunt niet eens je eigen zoon coachen. We hebben er met onze andere kinderen over gesproken, maar we konden en kunnen niets vinden. Dat we steken hebben laten vallen of zo. Als Koen nou signalen van depressie had gehad... Dan had je actie kunnen ondernemen. Maar dat was niet zo. Ik heb wel eens gezegd: ‘Koen had geen reden om zelfmoord te plegen’. Dat is fout. Hij had dat wel. Maar dat zag je niet. Had hij het gezegd, dan hadden we kunnen ingrijpen.”

Er zit in het boek een beschuldiging aan het adres van zelfmoordenaars, dus ook aan Koen: Weet wat je je omgeving aandoet. "Hij wist het niet”, reageert Middelkamp. "Maar de last die hij ons gegeven heeft door zijn zelfdoding is vele malen groter dan de last die wij hadden gehad van zijn problemen. En dat mag hij weten. Iedereen die denkt aan zelfmoord moet weten wat het betekent voor nabestaanden.”

Hij verwijst naar een soort getuigenis in het boek, van een plaatsgenoot die tot inkeer kwam. "Als Koen dit boek had gelezen, dan had hij het niet gedaan. Daar ben ik van overtuigd.”

 

Belangrijkste persoon

"Nee, het is niet egoïstisch om aan de last te denken die je zoon je gegeven heeft”, zegt Middelkamp. "Mijn zoon leest dit niet meer en wij moeten door. En wie is trouwens de belangrijkste persoon in jouw leven? Meestal antwoorden mensen met ‘mijn kind’ of ‘mijn vrouw’. Maar is dat eigenlijk niet raar? Dat je niet zegt: ‘Dat ben ik zelf’? Want jouw vrouw wil dat jij goed in je vel zit. Jij kunt je vrouw niet meer geven dan dat je goed in je vel zit. Dus ja, ik creëer grote egoïsten. Maar wel zonder dat anderen er last van hebben.”

"Er kwam laatst een vrouw naar mij toe. Ze vroeg: ‘Ben, hoe is het met je?’ Ik zei: ‘Ik moet wel zeggen dat het met mij bijzonder goed gaat’. Ze reageerde verbaasd. ‘Hoe kan dat nou? Je hebt net je zoon verloren. Maak jij jezelf niet was wijs?’ ‘Hoe is het met jou dan?’ vroeg ik. ‘Nou’, zegt ze, ‘ik ben nog steeds zwaar depressief.’ Ik zeg: ‘Maak jij jezelf niet wat wijs dan?”

 

Een dikke nul

"Ik zag een interview met Jesse Klaver van GroenLinks waarin de verslaggever vroeg hoe het jaar 2017 voor hem was geweest. ‘Een dikke nul’, zei Klaver. ‘Ik heb mijn moeder verloren. Het was een klotejaar.’ Ik vroeg mij dat ook af. Ik dacht... 2017. Kan ik zeggen dat dat een dikke nul is geweest? Ja, ik heb mijn zoon verloren. Maar ik heb ook tientallen mensen gecoacht, onder wie schaatsster Carlijn Achtereekte, die de Olympische Spelen haalde. Wielrenner Maurits Lammertink heb ik gecoacht, die dat jaar naar de Tour de France ging. Ik heb best heel veel mooie dingen meegemaakt. Valt dat in het niet? Nee, dat vind ik niet.”

 

Waarheid

"Ik focus op de dingen die ik fijn vind. Houd je jezelf dan voor de gek? Houd Jesse Klaver zichzelf niet voor de gek? Het is een gevoel. Stel je zegt steeds: ‘Ik voel mij ongelukkig, ik voel mij ongelukkig, ik voel mij ongelukkig’. Of:  ‘Ik voel mij gelukkig, ik voel mij gelukkig, ik voel mij gelukkig’. Wat is dan de waarheid? Ik denk beide. Maar wat kun je dan beter denken? Iedereen wil zich toch goed voelen? Natuurlijk, je mag je depressief voelen. Als anderen er maar geen last van hebben. Je zult na het overlijden van je man maar twaalf jaar depressief zijn en het hele gezin meetrekken... Dat moet je maar leuk vinden. En emoties zijn nog besmettelijk ook. Ga dan lekker alleen zitten.”

 

'Hey Pa..' komt op 17 april uit.

Ben Middelkamp gaat op 25 april in De Smidse met iedereen die dat wil in gesprek over zelfdoding, de inhoud van het boek en ‘over de essentie van het leven’. Het boek bestellen kan via gewoon-doen.nu.

 

Algemeen Dagblad

Tubantia


«   »